ଏ.କେ ବ୍ୟୁରୋ : ଲୋକଙ୍କୁ ଜେଲ୍ ଜୀବନର ଏକ ଝଲକ ଦେବା ପାଇଁ ପ୍ରୟାସ ଅନ୍ତର୍ଗତ ତେଲେଙ୍ଗାନାର ଚଞ୍ଚଲଗୁଡ଼ା କେନ୍ଦ୍ରୀୟ କାରାଗାର ‘ଫିଲ୍ ଦି ଜେଲ୍’ ନାମକ ଏକ ନୂତନ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ଆରମ୍ଭ କରିଛି। ଏହା ଜନସାଧାରଣଙ୍କୁ ସ୍ୱେଚ୍ଛାକୃତ ଭାବରେ ୧୨ କିମ୍ବା ୨୪ ଘଣ୍ଟା ପାଇଁ ଜେଲ୍ ଜୀବନର ଅନୁଭବ ପ୍ରଦାନ କରିବାର ସୁଯୋଗ ଦେବ। ଏକ ନୂତନ ଜେଲ୍ ସଂଗ୍ରହାଳୟ ଦ୍ବାରା ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିବା ଏହି ପଦକ୍ଷେପର ଲକ୍ଷ୍ୟ ହେଉଛି ସ୍ୱାଧୀନତା, ଶୃଙ୍ଖଳା ଏବଂ ଥଇଥାନକୁ ଉତ୍ସାହିତ କରିବା ସହିତ ସଂଶୋଧନ ବ୍ୟବସ୍ଥା ବିଷୟରେ ସଚେତନତା ସୃଷ୍ଟି କରିବା। ଏହି ଅଭିଜ୍ଞତା ପାଇବା ପାଇଁ ଲୋକେ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଭାବରେ ଡିଜାଇନ୍ କରାଯାଇଥିବା ଜେଲ୍ କୋଠରୀ ଭିତରେ ରହିବେ। କଏଦୀମାନଙ୍କୁ ଦିଆଯାଉଥିବା ଖାଦ୍ୟ ଖାଇବେ ଏବଂ ଜେଲ୍ ପରିସରରେ କଠୋର ଆଇନ ପାଳନ କରିବେ।
ଅଧିକାରୀମାନେ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମକୁ ବନ୍ଦୀ ଜୀବନର ମାନସିକ ଭାର ବିଷୟରେ ଏକ ବାସ୍ତବବାଦୀ ଅଭିଜ୍ଞତା ପ୍ରଦାନ କରିବା ପାଇଁ ଡିଜାଇନ୍ କରାଯାଇଛି। ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, ‘ଜେଲ୍ ଅନୁଭବମ୍’ ନାମରେ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମଟି ସରକାରୀ ପୋର୍ଟାଲ ମାଧ୍ୟମରେ ବୁକିଂ ପାଇଁ ଖୋଲା ଅଛି। ଜେଲ୍ରେ ୧୨ ଘଣ୍ଟା ରହଣି ପାଇଁ ୧,୦୦୦ ଟଙ୍କା ଏବଂ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଦିନ ବା ୨୪ ଘଣ୍ଟାର ଅଭିଜ୍ଞତା ପାଇଁ ୨,୦୦୦ ଟଙ୍କା ଫି ରଖାଯାଇଛି। ପରିଦର୍ଶକଙ୍କ ପାଇଁ ତିନୋଟି କୋଠରୀ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଇଛି। ଦୁଇଟି ପୁରୁଷଙ୍କ ପାଇଁ ଏବଂ ଗୋଟିଏ ମହିଳାଙ୍କ ପାଇଁ। ଏକ ଉଚ୍ଚ-ସୁରକ୍ଷା ବାରାକ୍ ଅଛି ଯାହା ସାଧାରଣତଃ ଦୁର୍ଦ୍ଦାନ୍ତ ଅପରାଧୀ, ନକ୍ସଲବାଦୀ ଏବଂ ଆତଙ୍କବାଦ ଅଭିଯୁକ୍ତମାନଙ୍କ ପାଇଁ ବ୍ୟବହୃତ କୋଠରୀ ଆଧାରରେ ନିର୍ମାଣ କରାଯାଇଛି। କୋଠରୀଗୁଡ଼ିକରେ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟମୂଳକ ଭାବରେ ସର୍ବନିମ୍ନ ବ୍ୟବସ୍ଥା ରଖାଯାଇଛି। କେବଳ ଏକ ବିଛଣା, କମ୍ବଳ, ପ୍ଲେଟ, ପାନୀୟ ଗ୍ଲାସ, ପାଣି ପାତ୍ର ଏବଂ ଏକ ଆଂଶିକ ଭାବରେ ଘୋଡାଯାଇଥିବା ଶୌଚାଳୟ କ୍ଷେତ୍ର ଭଳି ଅତ୍ୟାବଶ୍ୟକୀୟ ସାମଗ୍ରୀ ରହିଛି। କର୍ତ୍ତୃପକ୍ଷ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଏହି ପରିବେଶ ଜେଲ୍ ଜୀବନ ସହିତ ଜଡିତ ଅସ୍ୱସ୍ତି ଏବଂ ପ୍ରତିବନ୍ଧକର ଅନୁଭବ ପ୍ରଦାନ କରିବା ପାଇଁ ଉଦ୍ଦିଷ୍ଟ। ଏହି ଶୁଭାରମ୍ଭ ଅବସରରେ ଷ୍ଟେଟ୍ ଇନଷ୍ଟିଚ୍ୟୁଟ୍ ଅଫ୍ କରେକ୍ସନାଲ୍ ଆଡମିନିଷ୍ଟ୍ରେସନ୍ (ଏସ୍ଆଇସିଏ)ରେ ଜେଲ୍ ସଂଗ୍ରହାଳୟର ମଧ୍ୟ ଉଦଘାଟନ କରାଯାଇଛି। ସଂଗ୍ରହାଳୟ ଭାରତୀୟ କାରାଗାର ବ୍ୟବସ୍ଥାର ବିବର୍ତ୍ତନକୁ ପ୍ରଦର୍ଶନ କରୁଛି। ଏଥିରେ ନିଜାମ ସମୟରୁ ବର୍ତ୍ତମାନ ପର୍ୟ୍ୟନ୍ତ ହୋଇଥିବା ଜେଲ୍ର ପରିବର୍ତ୍ତନକୁ ଦର୍ଶାଯାଇଛି।
ସଂଗ୍ରହାଳୟରେ ଐତିହାସିକ ଶିକୁଳି, ପୁନଃନିର୍ମିତ ଜେଲ୍ କୋଠରୀ ଏବଂ ଭକ୍ତ ରାମଦାସୁ ଏବଂ ଦାସରଥୀ କୃଷ୍ଣମାଚାର୍ୟୁଲୁଙ୍କ ସମେତ ପ୍ରସିଦ୍ଧ କଏଦୀମାନଙ୍କ ସହ ଜଡିତ ତଥ୍ୟକୁ ପ୍ରଦର୍ଶନ କରାଯାଇଛି।ଏଥିରେ ଜେଲ ଶିଳ୍ପ, ଥଇଥାନ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ଏବଂ ନାଗାର୍ଜୁନ ସାଗର ଡ୍ୟାମ୍ ନିର୍ମାଣ ଭଳି ଭିତ୍ତିଭୂମି ପ୍ରକଳ୍ପରେ କଏଦୀଙ୍କ ଅବଦାନକୁ ମଧ୍ୟ ପ୍ରଦର୍ଶିତ କରାଯାଇଛି।ଏହି ପଦକ୍ଷେପ ସାଙ୍ଗାରେଡ୍ଡି ହେରିଟେଜ୍ ଜେଲ୍ ସଂଗ୍ରହାଳୟରେ ପ୍ରଚଳିତ ଏକ ଦିବସୀୟ ଜେଲ୍ ଅଭିଜ୍ଞତା ପ୍ରେରଣା ଆଧାରରେ କରାଯାଇଛି। ଏହି ପ୍ରୟାସର ଶୁଭାରମ୍ଭ କରି ତେଲେଙ୍ଗାନା ରାଜ୍ୟପାଳ ଶିବ ପ୍ରତାପ ଶୁକ୍ଳା ଜେଲ୍କୁ ସଂସ୍କାର ଏବଂ ରୂପାନ୍ତରର କେନ୍ଦ୍ର ବୋଲି କହିଛନ୍ତି।ସେ ଗୁରୁତ୍ୱାରୋପ କରିଥିଲେ ଯେ ଆଧୁନିକ ସମାଜ କେବଳ ଦଣ୍ଡ ଉପରେ ନୁହେଁ ବରଂ ଥଇଥାନ ଏବଂ ଅପରାଧୀଙ୍କ ପାଇଁ ଦ୍ୱିତୀୟ ସୁଯୋଗ ଉପରେ ମଧ୍ୟ ଧ୍ୟାନ ଦେବା ଉଚିତ। କେବଳ ଦଣ୍ଡ ନୁହେଁ, ଜେଲ୍କୁ ସଂସ୍କାର କରିବାକୁ ମଧ୍ୟ ପଡିବ ବୋଲି ସେ କହିଛନ୍ତି।ଅଧିକାରୀଙ୍କ ଅନୁଯାୟୀ, ଚଞ୍ଚଲଗୁଡ଼ା ଜେଲ୍ ସଂଗ୍ରହାଳୟ ଏବେ ଭାରତରେ ପଞ୍ଚମ ଜେଲ୍ ଭାବେ ଏଭଳି ଅନୁଭୂତି ପ୍ରଦାନ କରୁଛି। ଆଲିପୁର ଜେଲ ସଂଗ୍ରହାଳୟ, ବେଙ୍ଗାଲୁରୁ କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ଜେଲ ସଂଗ୍ରହାଳୟ, ସେଲ୍ୟୁଲାର ଜେଲ୍ ଏବଂ ଗୋଆ କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ଜେଲ୍ ସଂଗ୍ରହାଳୟର
