AK ଗତ ଶୁକ୍ରବାର ସଂସଦରେ ଏକ ଅପ୍ରତ୍ୟାଶିତ ଘଟଣାକ୍ରମ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଥିଲା । ଲୋକସଭାରେ ୧୩୧ତମ ସାମ୍ବିଧାନିକ ସଂଶୋଧନ ବିଲ୍ ପାରିତ ହୋଇପାରି ନାହିଁ, ଯାହା ମୋଦୀ ସରକାରଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ ବଡ଼ ଝଟକା ବୋଲି କୁହାଯାଉଛି । ଏହି ବିତର୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ପୁରୁଣା ପ୍ରଶ୍ନ ପୁଣି ଥରେ ଚର୍ଚ୍ଚାକୁ ଆସିଛି, ମୁସଲିମ୍ ମହିଳାମାନଙ୍କୁ କାହିଁକି ଅଲଗା ସଂରକ୍ଷଣ ବା କୋଟା ଦିଆଯାଇପାରିବ ନାହିଁ ? ଏହା ପଛରେ ରହିଥିବା ସାମ୍ବିଧାନିକ କାରଣଗୁଡ଼ିକ ଉପରେ ନଜର ପକାନ୍ତୁ:
୧. ଧର୍ମ ଆଧାରରେ ସଂରକ୍ଷଣ ନିଷେଧ
ଆମ ସମ୍ବିଧାନର ସବୁଠାରୁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଦିଗ ହେଉଛି ଅନୁଚ୍ଛେଦ ୧୫ (୧)। ଏହି ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ, ରାଷ୍ଟ୍ର କୌଣସି ବି ନାଗରିକଙ୍କ ସହ କେବଳ ଧର୍ମ, ଜାତି, ଲିଙ୍ଗ, ବର୍ଣ୍ଣ କିମ୍ବା ଜନ୍ମସ୍ଥାନ ଆଧାରରେ ପାତରଅନ୍ତର କରିପାରିବେ ନାହିଁ । ଏହାର ଅର୍ଥ ହେଉଛି, ସଂରକ୍ଷଣ ନୀତି କେବଳ ଧାର୍ମିକ ପରିଚୟକୁ ଭିତ୍ତି କରି ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଇପାରିବ ନାହିଁ । ତେଣୁ ମୁସଲିମ୍ ମହିଳାଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର କୋଟା ବ୍ୟବସ୍ଥା ସାମ୍ବିଧାନିକ ନୀତିର ବିରୁଦ୍ଧାଚରଣ କରିବ ।
୨. ପଛୁଆ ବର୍ଗ ହିଁ ସଂରକ୍ଷଣର ଆଧାର
ସମ୍ବିଧାନର ଅନୁଚ୍ଛେଦ ୧୫ (୪) ଏବଂ ୧୬ (୪) ଅଧୀନରେ ସଂରକ୍ଷଣ ପାଇଁ ଅନୁମତି ରହିଛି, କିନ୍ତୁ ଏହାର ଆଧାର ହେଉଛି ସାମାଜିକ ଏବଂ ଶିକ୍ଷାଗତ ପଛୁଆ । ବର୍ତ୍ତମାନ ମୁସଲିମ୍ ସମୁଦାୟର କିଛି ଶ୍ରେଣୀ ସଂରକ୍ଷଣର ସୁବିଧା ପାଉଛନ୍ତି । କିନ୍ତୁ ସେମାନଙ୍କୁ ‘ମୁସଲିମ୍’ ଭାବରେ ନୁହେଁ, ବରଂ ‘ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପଛୁଆ ବର୍ଗ’ (OBC) ଶ୍ରେଣୀଭୁକ୍ତ ହୋଇଥିବାରୁ ଏହି ସୁବିଧା ମିଳୁଛି ।
୩. ବିଶେଷ କମିଟିର ସୁପାରିଶ୍ ଓ ଆଇନଗତ ବାଧା
ସଚ୍ଚର କମିଟି ଏବଂ ରଙ୍ଗନାଥ ମିଶ୍ର କମିଶନ ମୁସଲିମ୍ ସମୁଦାୟର ସାମାଜିକ ଓ ଅର୍ଥନୈତିକ ସ୍ଥିତି ଉପରେ ଅନେକ ସୁପାରିଶ୍ ଦେଇଥିଲେ । ହେଲେ ସାମ୍ବିଧାନିକ ସୀମା ଯୋଗୁଁ ଏହାକୁ ଧର୍ମ ଭିତ୍ତିକ ସଂରକ୍ଷଣ ଭାବେ ଲାଗୁ କରାଯାଇ ପାରିଲା ନାହିଁ । ୨୦୧୨ ମସିହାରେ ସଂଖ୍ୟାଲଘୁଙ୍କ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତାବିତ ୪.୫% ଉପ-କୋଟାକୁ କୋର୍ଟ ରଦ୍ଦ କରିଦେଇଥିଲେ । ନ୍ୟାୟପାଳିକା ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛି ଯେ, କେବଳ ଧର୍ମ ସଂରକ୍ଷଣର ମାପକାଠି ହୋଇପାରିବ ନାହିଁ । ରାଜନୈତିକ ଦଳଗୁଡ଼ିକ ଅନେକ ସମୟରେ ମୁସଲିମ୍ ମହିଳାଙ୍କ ପାଇଁ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର କୋଟା ଦାବି କରୁଥିଲେ ମଧ୍ୟ ସାମ୍ବିଧାନିକ ଓ ଆଇନଗତ ବାଧା ଏଥିରେ ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ପ୍ରତିବନ୍ଧକ । ଯଦି କେବେ ଏହାକୁ ଲାଗୁ କରିବାକୁ ହୁଏ, ତେବେ ସମ୍ବିଧାନର ମୂଳ ଢାଞ୍ଚାରେ ପରିବର୍ତ୍ତନର ଆବଶ୍ୟକତା ପଡ଼ିବ ।
