AK ଇରାନର ବିକଶିତ ୟୁରାନିୟମ ଭଣ୍ଡାର କ୍ରମଶଃ ଜଟିଳ ବିଶ୍ୱ ଶକ୍ତି ପ୍ରତିଯୋଗିତାର କେନ୍ଦ୍ରବିନ୍ଦୁ ପାଲଟିଛି । ଆମେରିକା, ଚୀନ୍ ଏବଂ ରୁଷ୍ ସମସ୍ତେ ଏହାର ଭବିଷ୍ୟତ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରିବାରେ ଭୂମିକା ଖୋଜୁଥିବାବେଳେ ତେହେରାନ ୟୁରାନିୟମ୍ ଅନ୍ୟ କାହାକୁ ହସ୍ତାନ୍ତର କରିବ ନାହିଁ ବୋଲି ଜିଦ୍ ଧରିଛି । ଇରାନର ବିକଶିତ ୟୁରାନିୟମ ଭଣ୍ଡାର କ୍ରମଶଃ ଜଟିଳ ବିଶ୍ୱ ଶକ୍ତି ପ୍ରତିଯୋଗିତାର କେନ୍ଦ୍ରବିନ୍ଦୁ ପାଲଟିଛି। ଆମେରିକା, ଚୀନ୍ ଏବଂ ରୁଷ୍ ସମସ୍ତେ ଏହାର ଭବିଷ୍ୟତ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରିବାରେ ଭୂମିକା ଖୋଜୁଥିବାବେଳେ ତେହେରାନ ୟୁରାନିୟମ୍ ଅନ୍ୟ କାହାକୁ ହସ୍ତାନ୍ତର କରିବ ନାହିଁ ବୋଲି ଜିଦ୍ ଧରିଛି । ପରମାଣୁ କୂଟନୀତି ଭିତରେ ଥିବା ଏହି ବୈଷୟିକ ସମସ୍ୟା ଏବେ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ସମ୍ପର୍କରେ ସବୁଠାରୁ ରାଜନୈତିକ ପ୍ରଶ୍ନ ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ ପାଲଟିଛି ।
ୱାସିଂଟନ ପାଇଁ ଇରାନର ୟୁରାନିୟମ ଉପରେ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ଅର୍ଥ ଭବିଷ୍ୟତର ଯେକୌଣସି ପରମାଣୁ ଅସ୍ତ୍ର ପଥକୁ ରୋକିବା ହୋଇପାରେ। ମସ୍କୋ ଏବଂ ବେଜିଂ ପାଇଁ ଏହା ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟରେ ଭବିଷ୍ୟତର ବୁଝାମଣାର ଆକୃତିକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରିବାର ସୁଯୋଗ ପ୍ରଦାନ କରିବାକୁ ବୁଝାଏ। ଇରାନ ପାଇଁ ଏହା ସାର୍ବଭୌମତ୍ୱ, ରଣନୈତିକ ଲାଭ ଏବଂ ଜାତୀୟ ପ୍ରତିଷ୍ଠାକୁ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରେ ।ଆମେରିକା ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପଙ୍କ ଦାବି ପରେ ଇରାନର ୟୁରାନିୟମ୍କୁ ନେଇ ପୁଣି ଥରେ ଚର୍ଚ୍ଚା ବଢ଼ିଥିଲା । ୟୁରାନିୟମ୍ର ପୁନରୁଦ୍ଧାର ପାଇଁ ଆମେରିକା ଇରାନ ସହିତ ମିଳିତ ଭାବରେ କାମ କରିବ ବୋଲି ରଏଟର୍ସକୁ ଫୋନ୍ରେ ସାକ୍ଷାତକାର ଦେଇ ଟ୍ରମ୍ପ କହିଥିଲେ । ୟୁରାନିୟମ୍କୁ ଏହାର ପ୍ରାକୃତିକ ରୂପରେ ସିଧାସଳଖ ପରମାଣୁ ଅସ୍ତ୍ରଶସ୍ତ୍ରରେ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଇପାରିବ ନାହିଁ। ଏହାକୁ ପ୍ରଥମେ ବିକଶିତ କରାଯାଇଥାଏ, ଏକ ପ୍ରକ୍ରିୟା ଯାହା ୟୁରାନିୟମ-୨୩୫ ଆଇସୋଟୋପର ସାନ୍ଦ୍ରତାକୁ ବୃଦ୍ଧି କରେ । ତେବେ ସାଧାରଣତଃ ସ୍ବଳ୍ପ ବିକଶିତ ୟୁରାନିୟମ ବେସାମରିକ ପରମାଣୁ ରିଆକ୍ଟର ପାଇଁ ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ। ଅତ୍ୟଧିକ ସମୃଦ୍ଧ ୟୁରାନିୟମକୁ ପରମାଣୁ ଅସ୍ତ୍ରରେ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଇପାରିବ।
ପାଶ୍ଚାତ୍ୟ ଅଧିକାରୀମାନେ ଆକଳନ କରିଛନ୍ତି ଯେ, ଇରାନରେ ବହୁ ବିକଶିତ ସ୍ତରରେ ପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ ପରିମାଣର ଭଣ୍ଡାର ଅଛି। ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ରିପୋର୍ଟରେ ଉଦ୍ଧୃତ ଆମେରିକାର ମୂଲ୍ୟାଙ୍କନ ଅନୁସାରେ, ଇରାନରେ ପ୍ରାୟ ୪୫୦ କିଲୋଗ୍ରାମ ୬୦ ପ୍ରତିଶତ ବିଶୁଦ୍ଧତା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବିକଶିତ, ପ୍ରାୟ ୧୦୦୦ କିଲୋଗ୍ରାମ ୨୦ ପ୍ରତିଶତ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସମୃଦ୍ଧ ଏବଂ ପ୍ରାୟ ୮୫୦୦ କିଲୋଗ୍ରାମ ୩.୬ ପ୍ରତିଶତ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବିକଶିତ ହୋଇଛି ।
ତେବେ ଇରାନରେ ଥିବା ୬୦ ପ୍ରତିଶତ ୟୁରାନିୟମ ବିଶେଷ ଭାବରେ ସମ୍ବେଦନଶୀଳ, କାରଣ ଏହାକୁ ପ୍ରାୟ ୯୦ ପ୍ରତିଶତ ବିକଶିତ କରି ଅସ୍ତ୍ର-ଗ୍ରେଡ୍ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସମୃଦ୍ଧି କରାଯାଇଛି, ଯେଉଁଥିପାଇଁ ଇରାନର ୟୁରାନିୟମ୍ ଉପରେ ସାରା ବିଶ୍ବର ନଜର ରହିଛି । ତେବେ ଇରାନ ଆମେରିକାର ଏହି ଦାବିକୁ ଖଣ୍ଡନ କରିଆସୁଛି। ଏହାର ବିକଶିତ ୟୁରାନିୟମ କେବଳ ବେସାମରିକ ବ୍ୟବହାର ପାଇଁ ଉପଯୋଗୀ । ଟ୍ରମ୍ପଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନ୍ୟୁକ୍ଲିୟର୍ ଡଷ୍ଟ ଶବ୍ଦର ଅର୍ଥ ହେଉଛି ଇରାନର ଅବଶିଷ୍ଟ ନ୍ୟୁକ୍ଲିୟର ସାମଗ୍ରୀ ଯାହାର ଚାରିପାଖରେ ଥିବା ସୁବିଧାଗୁଡ଼ିକ ନଷ୍ଟ ହୋଇଗଲେ ମଧ୍ୟ ରଣନୈତିକ ମୂଲ୍ୟ ରହିପାରେ। ଇରାନର ପରମାଣୁ ଭିତ୍ତିଭୂମି ଉପରେ ଆମେରିକା ଓ ଇସ୍ରାଏଲ ଆକ୍ରମଣ କରିଆସୁଛନ୍ତି। ଗତବର୍ଷ ଜୁନ୍ରେ ହୋଇଥିବା ଯୁଦ୍ଧ ଓ ଫେବ୍ରୁଆରି ୨୮ରୁ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିବା ଯୁଦ୍ଧରେ ଇରାନର ପରମାଣୁ କେନ୍ଦ୍ର ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ ହେଉଛି । ଇରାନର ୟୁରାନିୟମକୁ ହଟାଇବା ହେଉଛି ତେହେରାନର ପରମାଣୁ ଅସ୍ତ୍ର ଆଡ଼କୁ ଶୀଘ୍ର ଅଗ୍ରସର ହେବାର କ୍ଷମତାକୁ ହ୍ରାସ କରିବାର ସବୁଠାରୁ ସିଧାସଳଖ ଉପାୟ । କିନ୍ତୁ ଇରାନରେ ଏହା କେବଳ ପରମାଣୁ ବିଜ୍ଞାନ ସହିତ ଜଡ଼ିତ ନୁହଁ, ବରଂ ଏହା ରାଜନୀତି, ସମ୍ମାନ ଓ ସାର୍ବଭୌମତ୍ବ ସହିତ ଯୋଡ଼ି ହୋଇ ରହିଛି । ଅନ୍ୟପକ୍ଷରେ ଇରାନର ସହିତ ଉତ୍ତମ କୂଟନୈତିକ ସମ୍ପର୍କ ଥିବାରୁ ରୁଷ୍ ଓ ଚୀନ୍ ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟ ଅଞ୍ଚଳରେ ସେମାନଙ୍କ ପ୍ରଭାବ ହ୍ରାସ କରିବାକୁ ଚାହୁଁ ନାହାନ୍ତି । ଏଠାରେ ସୁଯୋଗର ଉପଯୋଗ କରିବାକୁ ଉଭୟ ରୁଷ୍ ଓ ଚୀନ୍ ଚାହୁଛନ୍ତି ।
